Deniz Dalgası Nasıl Oluşur?

Deniz dalgası nedir ve nasıl oluşur ?

Bu blog yazısında kısaca deniz dalgası nın ne olduğunun nasıl oluştuğunu ve ne büyüklükte oluşabileceğini bu yazımızda bulabileceksiniz. Öncelikle deniz dalgası nedir ve denizde dalga neden oluşur sorularına cevap arayalım.

Dalgaları oluşturan sebepler

Her şeyden önce rüzgar, dalgaların oluşumunda önemli bir faktördür. Rüzgarlar, deniz yüzeyinde enerji ile bir itki oluşturarak deniz dalgalarını oluşur. Ayrıca depremler sonucunda tsunami adı verilen büyük dalgalar meydana gelebilir.

Dev dalga

Dev deniz dalgası nda sörf yapan sporcu

Rüzgar

Deniz ve okyanus gibi büyük su kaynaklarının yüzey alanındaki dalgalanmalar, üzerlerinden esen rüzgârdan kaynaklanmaktadır. Okyanus dalgaları karaya ulaşmadan önce yüzlerce kilometre yol kat edebilir. Bu tipteki deniz dalgalarına rüzgar dalgaları adı verilir ve bu dalgalar 30 metre yüksekliğe kadar ulaşabilmektedir.

Deniz dalgası ve bir gemi

Görselde deniz dalgası ve bir gemi görülmektedir.

Rüzgar dalgalarının en önemli özelliklerinden birisi de (randomness) rastgelelik/gelişigüzellik özelliğidir. Rüzgar dalgalarının şekli periyodu ve yüksekliği her ne kadar belirli sınırlar dahilinde öngörülebilir olsa da birbirinden farklı özelliklere sahip olabilir. Şu anki teknoloji ile gelecekte meydana gelecek dalgaların parametrelerini %100 bilmek mümkün olmasa da bazı istatistiksel yöntemler ile tahmin ve hesaplar yapılabilmektedir. Bunlara rüzgar dalgası modelleri denilmektedir.

Deniz dalgası nın oluşması için rüzgarın su ile sabit bir yönden belirli bir süre ve yeterli mesafeden engelsiz temas halinde olması gerekir. Rüzgar ne kadar uzun sürerse, o kadar güçlü esebilir ve dalgayı daha güçlü hale getirebilir. Örneğin, okyanustaki dalgaları Marmara Denizi’ndekilerle karşılaştırmak aydınlatıcı olabilir; veya küçük bir gölde dalga boyları ve Ege Denizi’ndeki dalga boyları.

Tsunami

Deniz dalgası nı oluşturan başlıca nedenlerden bir diğeri ise tsunamilerdir. Tsunami kelimesi dilimize Japonca’dan geçmiş bir kelimedir. Japonca’da liman dalgası anlamına gelmesine karşın Türkçe’de dev dalga anlamında kullanılmaktadır. Deniz ve okyanus tabanındaki levhalarda meydana gelen depremler sonucu açığa çıkan enerji dalgalar halinde kıyıya ulaşır. Bu dalgalar çok büyük ve tehlikeli olabilir.

Tsunami dalgaları çok büyük olduğu için kıyı şeridindeki insanlara zarar verebileceği gibi yapılara ve yerleşim merkezlerine de zarar verebilmektedir. Tarihte bunun bir çok örneği vardır. Tarihteki bilinen en büyük 2. nükleer felaket olarak nitelendirilen Japonya’daki Fukuşima Nükleer kazası da bir tsunami sonucunda oluşmuştur.

Tsunaminin bıraktığı hasar

Tsunaminin bıraktığı hasar görülmektedir.

 

Dalgaların Olası Zararlı Etkilerinden Korunmak Mümkün mü?

İnsanlar diğer alanlarda olduğu gibi bu alanda da deniz dalgası nın insanlara ve yaşam alanlarına verebileceği olası zararlara karşı önlemler almış ve bir takım yöntemler geliştirmiştir. Bunlar arasında dalga ölçümlerinden dalgakıranlar inşa etmek gibi bir çok sistem ve bunun üzerine gelişen teknolojiler mevcuttur. Bununla ilgili yazılarımızı blog sayfamızın ilgili kategorisinde bulabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir